Vraag vijf teams in dezelfde organisatie wat "AI-adoptie" betekent en je krijgt waarschijnlijk vijf verschillende antwoorden. Voor IT is het de uitrol plus de login rates. Voor HR zijn het afgeronde trainingen. Voor legal is het compliant gebruik. Voor de business is het meetbare productiviteit. Voor jou als change professional zijn het gewoontes die blijven hangen.
Zolang die definities verschillen, kan elk team slagen terwijl de organisatie stilstaat. Ik schreef er deze week een langer stuk over. Dit is de praktische kant: een werkvorm om die definities in één sessie op tafel te krijgen.
Wat je nodig hebt
- De teams die aan AI werken of erdoor geraakt worden (denk aan business, IT, HR, communicatie, legal)
- Per team één ingevulde vragenlijst van drie vragen (zie hieronder), vooraf verzameld
- Een sessie van 60 tot 90 minuten met één vertegenwoordiger per team
De drie vragen die je vooraf aan elk team stelt:
- Wat betekent "AI-adoptie" voor jouw team, in je eigen woorden?
- Wanneer is AI-adoptie voor jullie geslaagd? Waaraan zie je dat?
- Welk cijfer of signaal volgen jullie vandaag om dat te meten?
Houd het bij die drie. Korte, eerlijke antwoorden zijn nuttiger dan uitgewerkte visieteksten.
De prompt
Verzamel de antwoorden en laat AI de vergelijking maken. Kopieer dit en plak de antwoorden eronder:
Hieronder staan antwoorden van verschillende teams in onze organisatie op drie vragen over AI-adoptie: wat het betekent, wanneer het geslaagd is en hoe ze het meten.
Analyseer de antwoorden en geef me:
1. Waar de teams hetzelfde bedoelen, ook als ze andere woorden gebruiken.
2. Waar ze dezelfde woorden gebruiken maar iets anders bedoelen. Benoem het verschil precies.
3. Definities die elkaar tegenspreken: waar het ene team pas geslaagd kan zijn als het andere team faalt of iets anders prioriteert.
4. Wat geen enkel team meet, terwijl het wel nodig lijkt om van echte adoptie te spreken.
Sluit af met vijf gespreksvragen voor een werksessie met deze teams, gericht op de grootste verschillen. Geen advies, geen samenvatting van wat ik al weet. Wees concreet en citeer letterlijk uit de antwoorden.
[Plak hier de antwoorden, per team]
Wat je ermee doet
De analyse is je voorbereiding, niet je presentatie. Gebruik de gespreksvragen om de sessie te structureren en leg de opvallendste verschillen als eerste op tafel. Het doel van de sessie is een paar helder geschreven zinnen waar elk team zich in herkent: dit is wat we geloven dat AI zal veranderen aan ons werk, dit is wat we willen dat het doet, dit is wat we niet gaan doen, en zo weten we dat het werkt.
Het document is niet het resultaat. Het gesprek is het resultaat. Teams die één keer hardop hebben ontdekt dat ze "pilot" of "adoptie" anders invullen, gaan daarna zelf om verduidelijking vragen. Dat effect blijft, ook als niemand het document nog opent.
Herhalen
Eén taalcheck heeft een houdbaarheid van een paar maanden. Tools veranderen, teams ontdekken nieuwe use cases, definities drijven weer uit elkaar. Zet de sessie elk kwartaal opnieuw in de agenda en stel dezelfde drie vragen. De vergelijking met de vorige ronde, ook iets wat AI in minuten voor je maakt, laat zien waar de beelden opschuiven.
Zo heb je in één sessie iets wat de meeste AI-roadmaps missen: zekerheid dat iedereen over hetzelfde praat.