McKinsey ondervroeg meer dan 10.000 leiders wereldwijd voor hun State of Organizations 2026 rapport. Een van de meest opvallende cijfers: 88 procent van de organisaties zet inmiddels AI in. Tegelijkertijd zegt 81 procent dat er geen noemenswaardige impact is op de bedrijfsresultaten.
Laat dat even landen. Bijna iedereen heeft de technologie. Bijna niemand ziet het terug in de cijfers.
Het rapport schetst negen verschuivingen die organisaties raken, gedreven door drie grote krachten: technologie en AI, economische en geopolitieke disruptie, en verschuivingen in het personeelsbestand. Wat mij het meest trof toen ik het las, is hoe consistent de boodschap is: de bottleneck zit niet bij de technologie. Die zit bij de mensen.
De kloof tussen implementeren en integreren
Neem de barrières die respondenten aangeven. De grootste hindernis voor AI-adoptie? Bezorgdheid over AI zelf, bij 46 procent. Gevolgd door regulatorische en ethische zorgen (44 procent). En op de derde plaats: organisatorische uitdagingen, waaronder change management (39 procent).
Dat zijn stuk voor stuk menselijke barrières. Geen technische.
En de enablers bevestigen hetzelfde beeld. Wat helpt het meest om AI succesvol te laten landen? Gebruiksgemak (42 procent), leiderschap dat AI actief ondersteunt (36 procent), en een dedicated adoption team (36 procent).
Voor elke euro in technologie, vijf euro in mensen
Het rapport noemt een vuistregel die ik waarschijnlijk ga herhalen tot iedereen het zat is: voor elke dollar die je investeert in technologie, moet je vijf dollar investeren in mensen. In begeleiding, in training, in het opbouwen van vertrouwen en vaardigheden.
Dat klinkt als een open deur. Maar kijk naar de realiteit. Bij de meeste implementaties gaat het overgrote deel van het budget naar licenties, integratie en infrastructuur. De mensenkant krijgt een halve dag training en een FAQ-pagina.
Slechts 1 procent
Misschien wel het meest verontrustende cijfer uit het hele rapport: slechts 1 procent van de C-suite ondersteunt AI consistent. Eén procent. Terwijl leiderschap dat AI actief ondersteunt een van de belangrijkste enablers is voor succesvolle adoptie.
Wat me opvalt in gesprekken over AI-implementaties is hoe vaak het onderwerp "leiderschap" pas laat op tafel komt. Er wordt gesproken over tools, over use cases, over pilots. Het gesprek over wie dit gaat dragen, wie het voorbeeld geeft, wie er tijd voor vrijmaakt: dat wordt uitgesteld tot het al te laat is.
Verandering is geen project meer
McKinsey formuleert het treffend: "business as change." De tijd van grote transformatieprogramma's met een begin en een eind is voorbij. Verandering is continu geworden. Dat betekent dat change management geen tijdelijke projectrol meer is. Het is een permanente organisatiecapabiliteit.
Voor wie met AI-adoptie bezig is, heeft dat concrete implicaties. Je kunt niet wachten tot de technologie "af" is om met adoptie te beginnen. Tegen de tijd dat je klaar bent met uitrollen, is er alweer een volgende versie. De kunst is om mensen mee te nemen in een proces dat nooit helemaal stilstaat.
Wat kun je hiermee?
Het rapport is 72 pagina's vol data. Maar als ik het zou moeten terugbrengen tot drie dingen die je morgen anders kunt doen:
Kijk naar je budget. Hoeveel gaat er naar technologie, hoeveel naar de mensen die ermee moeten werken? Als die verhouding scheef zit, weet je waar je moet beginnen.
Zoek je champions. Wie in het leiderschap is bereid om AI actief te gebruiken en daarover te praten? Eén zichtbare sponsor kan meer verschil maken dan tien trainingen.
Bouw voor het continue. Denk aan leerloops, feedbackmomenten, en ruimte om te experimenteren. Adoptie is geen lichtknop die je omzet. Het is een spier die je traint.
Het McKinsey-rapport bevestigt wat veel van ons al aanvoelen: de technologie is er. De organisaties die het verschil gaan maken, zijn degenen die net zoveel energie steken in de menselijke kant als in de technologische kant.
Ik ben benieuwd hoe dat bij jullie zit. Herkennen jullie die kloof?