Twee collega's kunnen dezelfde tool en training krijgen, maar er na enkele maanden toch totaal anders mee omgaan. De ene creëert vlot werkende agents, terwijl de andere heeft afgehaakt. Dit maakt duidelijk dat het over iets anders gaat dan een tool of training. Het verschil zit in hoe ze leren.
AI goed gebruiken draait om hoe we denken. De metavaardigheid leren leren is daarbij cruciaal. Maar wat is dat dan, leren leren? Hoe pas je dat toe op AI? Hoe kan je dat leren?
Metacognitie is nadenken over je eigen denken en leren, en bestaat uit drie bewegingen (model van Schraw & Dennison): plannen (waar wil ik naartoe, hoe pak ik het aan), monitoren (werkt dit, denk ik nog mee) en evalueren (wat verander ik of neem ik mee volgende keer). Vooraf. Tijdens. Achteraf.
AI verandert elke paar maanden, soms elke paar weken zelfs. AI geeft ook niet altijd hetzelfde antwoord, er is geen vaste handleiding voor. Kennis en vaste vaardigheden verouderen dus snel, wat blijft is het leerproces. Je leert AI door te proberen.
Elke AI-interactie kan je zien als een kleine leerlus: plannen, monitoren, evalueren. Wie dit vóór AI al deed, zal dit herkennen en heeft een streepje voor. Opgelet, AI kan dat leren ook van je overnemen. Onderzoekers noemen dat metacognitieve luiheid: je laat het denken aan AI en leert zelf minder bij. De leerlus houdt je eigen denken actief. Zolang je plant, monitort en evalueert, blijf jij degene die denkt.
Gelukkig kan je "leren leren" leren.
Drie bewegingen, drie gewoontes.
Plannen. Neem even tijd vooraleer je prompt. Wat ga je zelf doen, wat verwacht je dat AI doet? Hoe herken je een goed resultaat?
Monitoren. Voorspel wat de output van AI zal zijn en vergelijk. Het verschil toont waar je prompt tekortschiet. Blijf meedenken tijdens het werk van AI. Zie AI-output als vertrekpunt en doe een kwaliteitscontrole.
Evalueren. Stel na elke sessie de vraag wat werkte en wat je volgende keer anders zou doen. Of ga nog een stap verder en schrijf een wekelijkse leerlog: wat probeerde ik, wat werkte, wat neem ik mee.
Ik gebruik hiervoor zelf een learning agent. Mijn leerdoel: mezelf gaandeweg verder stretchen in AI, technisch, in denkvaardigheden en in toepassingen. Elke week stelt hij me dit soort vragen en stuurt hij mijn leerpad bij.
Een laatste tip: werk soms bewust zonder AI. Zo kan je regelmatig je eigen vaardigheden blijven onderhouden en opmerken wat je plots moeilijker zelf kan. Stel jezelf de vraag of dat oké is en stuur bij als nodig.
Terug naar de twee collega's. Het verschil zit in hoe ze leren en dat is een gewoonte: vooraf nadenken, tijdens meedenken, achteraf evalueren. En een gewoonte kan je bouwen, prompt per prompt.
Eerder verschenen in The CHNG Letter op LinkedIn.