Het wekelijkse overzicht van het belangrijkste onderzoek en nieuws over AI-adoptie in organisaties.
1. AI-adoptie maakt de grootste kwartaalsprong tot nu toe, en breedte van gebruik bepaalt de winst
Gallup, 20 juli, via Gallup
Gallup bevroeg meer dan 22.000 werkende Amerikanen en mat de grootste kwartaalsprong sinds het de vraag stelt: 47 procent zegt dat hun organisatie AI-tools heeft geïntegreerd, tegenover 41 procent een kwartaal eerder. 52 procent gebruikt AI in zijn rol, 30 procent meermaals per week. Interessanter dan de sprong is de spreiding: bij wie AI voor zeven of meer soorten taken inzet, rapporteert 90 procent een positief productiviteitseffect, bij één of twee taken is dat 45 procent. En 20 procent van de werknemers weet niet eens of de eigen organisatie AI heeft geadopteerd; dat lijkt eerder een communicatievraagstuk dan een technologievraagstuk.
2. Transparantieverplichtingen van de AI Act gelden sinds 2 augustus
Jones Walker, juli, via AI Law Blog
Het omnibus-akkoord van mei verschoof de hoog-risicoverplichtingen van de EU AI Act naar december 2027, maar artikel 50 bleef staan: sinds 2 augustus moeten chatbots melden dat je met AI praat, moeten deployers deepfakes en AI-gegenereerde publieksinformatie labelen, en moeten organisaties die emotieherkenning of biometrische categorisering inzetten de betrokkenen informeren (overzicht van de vier plichten). Boetes kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet; alleen de machineleesbare markeringsplicht voor providers kan mogelijk nog naar december 2026 schuiven. Dit raakt dus niet alleen hoog-risicosystemen: elke organisatie met een klantchatbot of AI-content valt eronder, en de inventaris van wat er allemaal draait ontbreekt op veel plaatsen nog.
3. Gerapporteerde werknemersweerstand verviervoudigt in één kwartaal
KPMG, AI Quarterly Pulse Survey Q2, via KPMG
In KPMG’s kwartaalpeiling bij ruim 200 C-suite-leiders van grote Amerikaanse organisaties steeg het aandeel dat werknemersweerstand als uitdaging noemt van 5 naar 20 procent. De samenstelling van die weerstand verschoof mee: zorgen over vertrouwen en ethiek (53 procent) en over toegenomen werklast en complexiteit (51 procent, tegenover 28 procent eerder) voeren nu de lijst aan, terwijl zorgen over de skills-kloof juist daalden van 76 naar 57 procent. Het probleem verschuift daarmee van kunnen naar willen, en dat is een ander soort werk: een trainingsaanbod beantwoordt geen vertrouwensvraag. Dat weerstand zich zelden als “nee” uit, toont het volgende item.
4. Geblokkeerde AI-tools worden ruim honderd keer per maand opnieuw geïnstalleerd
Vanta, platformdata, via Stacker, 22 juli
Vanta analyseerde gebruiksdata van meer dan 15.000 bedrijven op zijn risicoplatform, dus gedrag in plaats van zelfrapportage: 70 procent van de bedrijven heeft “shadow AI” in de omgeving, gemiddeld duiken binnen 90 dagen zo’n 140 niet-goedgekeurde tools op, en tools die worden ingetrokken, worden binnen 30 dagen gemiddeld ruim honderd keer opnieuw geïnstalleerd. Amper 2 procent van die schaduwleveranciers krijgt een security-review. Naast de KPMG-cijfers hierboven ontstaat zo een spiegelbeeld: de weerstand richt zich hier tegen het verbod op AI, en wie een geblokkeerde tool honderd keer terugzet, stemt met de muis. Kanaliseren lijkt dan kansrijker dan blokkeren.
5. 90 procent ziet AI de workflows veranderen, 18 procent ziet het in de omzet
HCLTech, AI Leadership Report, 21 juli, via HCLTech
Onder 500 enterprise-beslissers wereldwijd zegt 90 procent dat generatieve en agentic AI de workflows transformeert, terwijl amper 18 procent significante omzetimpact rapporteert. Het verschil tussen koplopers en volgers blijkt vooral organisatiewerk: koplopers hebben vaker meetbare use cases gedefinieerd (73 tegenover 22 procent), vaker senior sponsorship (63 tegenover 36 procent) en vooral vaker gestructureerde upskilling (93 tegenover 20 procent). Dezelfde richting als het Kyndryl-rapport in Uitgelicht hieronder: wat het verschil maakt, staat zelden op een technologiebudget.
6. AI-notulist luistert mee in een derde van de meetings, toestemming vragen blijft achter
Kolmogorov Law en Pollfish, via Stacker, 17 juli
Een kleine bevraging van 500 werkende Amerikanen, in opdracht van een advocatenkantoor, dus met die korrel zout: een derde had al AI-notulisten in meetings, en van die groep werd amper 35 procent altijd vooraf om toestemming gevraagd; ruim een kwart nooit. Bijna één op vijf ontdekte pas achteraf dat een gesprek was opgenomen. Klein onderzoek, maar het raakt iets wat in veel organisaties nog nergens is afgesproken: wanneer een bot mag meeluisteren, wie dat vooraf meldt en wat er met de transcripties gebeurt. Een simpele teamafspraak lijkt hier sneller waarde op te leveren dan een beleidsdocument.
Uitgelicht: adoptie verdubbelt bijna, het vertrouwen in de eigen mensen daalt
Er is één cijferpaar in het jongste People Readiness Report van Kyndryl waar ik even langer op bleef hangen (Kyndryl, 2026). Bij 1100 senior leiders in acht landen steeg het aandeel dat AI in kernprocessen of breed uitgerold heeft van 35 naar 57 procent in één jaar. Het aandeel dat het eigen personeel volledig klaar acht voor AI zakte in dezelfde periode naar 23 procent, zes punten lager dan vorig jaar. De adoptie versnelt dus terwijl het vertrouwen in de mensen die ermee moeten werken afneemt, en 79 procent verwacht dat de AI-snelheid de workforce, governance en het operating model zal inhalen.
Het rapport zoekt ook uit wie daar wel uitkomt. Een groep van 9 procent, door Kyndryl “pacesetters” genoemd, pakt rolherontwerp, change management en workforce readiness tegelijk aan, en boekt beduidend vaker transformatieve resultaten. De rest doet meestal wel iets, maar zelden alles: 61 procent heeft rollen herontworpen, 33 procent heeft de trainingsprogramma’s volledig staan, 33 procent heeft heldere regels over welke beslissingen AI wel en niet mag nemen, en 27 procent monitort alle AI-systemen via een register.
Misschien is dat de nuchterste lezing van de weerstandscijfers elders in deze editie: mensen voelen doorgaans goed aan wanneer een organisatie sneller uitrolt dan ze organiseert. Dat één op de tien organisaties het wel rond krijgt, suggereert dat het kan. Het vraagt alleen het soort werk dat zelden in de demo zit.
Snelle signalen
- De vraag naar AI-vaardigheden groeit in Amerikaanse vacatures nu het hardst buiten tech: uitzendsector plus 69 procent, accountantskantoren plus 55 procent, banken plus 51 procent op jaarbasis (Bipartisan Policy Center en Lightcast via BPC).
- 58 procent van de Amerikaanse federale agencies heeft AI-agents draaien of in pilot, maar 22 procent heeft niet belegd wie verantwoordelijk is als een agent een incident veroorzaakt (Booz Allen via Businesswire).
- In regionale data van de St. Louis Fed verwacht de helft van de bedrijven geen personeelskrimp door AI; het dominante patroon is groeien met dezelfde mensen (St. Louis Fed, 16 juli).
- In het mkb (50 tot 500 medewerkers) zegt 64 procent van de werknemers niet-goedgekeurde AI-tools te gebruiken, terwijl minder dan 30 procent van de organisaties een accurate software-inventaris heeft (WatchGuard via GlobeNewswire, 14 juli).
- Het Rotterdamse Dux Group vat brede AI-adoptie samen in vijf bouwstenen die alleen in combinatie werken: urgentie, AI-geletterdheid, net genoeg governance, rolspecifieke vaardigheid en structurele inbedding (via Consultancy.nl, 21 juli).
Onderzoek is zelden belangeloos; de afzender staat daarom bij elk cijfer vermeld. De adoptieradar mixt bewust Amerikaans, internationaal en Europees nieuws.